Kayseri’nin soğuk sabahları ve kafamda dönen soru
Kayseri’de sabahlar hep serttir. Camın buğusuna parmağımla şekiller çizerken dışarıdaki gri gökyüzüne bakıyorum. 25 yaşındayım. Hâlâ bazı sabahlar üniversiteye yetişiyormuş gibi acele ediyorum ama aslında hiçbir yere yetişmiyorum. İçimde bir yere varamayan düşünceler var sadece.
Son günlerde kafamı en çok kurcalayan şey tuhaf bir soru: Kenan Evren solcu mu?
Bunu ilk duyduğumda güldüm. Çünkü kulağa saçma geliyordu. Sonra gülümsemem geçti. Yerine garip bir merak çöktü. Sanki bu soru, sadece bir ideolojiyi değil, benim dünyaya bakışımı da sorguluyordu.
Bir tarih kitabının arasına sıkışan isim: :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Lise yıllarında tarih dersinde o isim geçince sınıfta bir sessizlik olurdu. Öğretmen tahtaya yazarken eli biraz daha ağır hareket ederdi. Ben o zamanlar pek anlamazdım. Sadece sınavda çıkacak bir bilgi gibi görürdüm.
Ama şimdi o isim zihnimde başka bir şeye dönüştü.
Evren’i düşününce aklıma tek bir portre gelmiyor. Bir yanda asker üniforması, disiplin, sertlik; diğer yanda sokakta konuşulan siyaset, kutuplaşma, babamın kahvede anlattığı eski günler.
Ve işte tam burada o soru tekrar ortaya çıkıyor: Kenan Evren solcu mu?
Bu soru aslında basit değil. Bunu düşündükçe içimde bir şeyler kıpırdıyor. Çünkü mesele sadece bir insanın ideolojisi değil; benim hangi hikâyeye inanacağım meselesi.
Evdeki sessizlikte büyüyen merak
Evde akşamları televizyon sesi düşük olur. Annem mutfakta tencere kapaklarını hafifçe kapatır. Babam bazen haberleri izlerken kendi kendine söylenir. Ben ise odama çekilip defterlerime yazı yazarım.
O defterler benim için bir tür kaçış alanı. Orada kimse bana “bunu niye düşünüyorsun” demez.
Son günlerde defterin bir sayfasına sürekli aynı cümleyi yazıyorum:
“Kenan Evren solcu mu?”
Altına da hiçbir şey yazamıyorum. Çünkü cevap bulmak istemiyorum gibi geliyor ama aslında tam tersi; cevap bulmaya açım.
Bazen düşünüyorum, belki de ben ideolojileri değil, insanların çelişkilerini anlamaya çalışıyorum.
Defterime yazdığım ilk cümleler
“Eğer bir insan hem sert hem düzen kurucuysa, bu onu nereye koyar?”
“Sol, sağ, orta… Bunlar gerçekten insanları anlatmaya yetiyor mu?”
Defterimdeki bu sorular bana ait gibi ama sanki benden daha büyük bir şeyin yankısı gibi duruyor.
Bir gece ışığı kapatıp yatağa uzandığımda, tavana bakarken kendimi şu düşüncenin içinde buldum: Belki de biz insanlar, tarihin içine sıkışmış etiketleri çözmeye çalışırken kendi karmaşamızı daha da büyütüyoruz.
Ve yine o soru:
Kenan Evren solcu mu?
“Kenan Evren solcu mu?” sorusunun içimde yarattığı çelişki
Bu soruyu yüksek sesle söylediğimde bile garip hissediyorum. Çünkü sanki yanlış bir soruyu soruyormuşum gibi.
Ama aslında hissettiğim şey şu: Ben bir şeyi anlamaya çalışırken sürekli kayıyorum. Bir tarafta tarih kitapları, diğer tarafta sokakta duyduğum cümleler, başka bir tarafta internette okuduklarım…
Hepsi birbirini tutmuyor.
Ve bu tutarsızlık beni yoruyor.
Bazen kendime kızıyorum. “Neden bu kadar derin düşünüyorsun?” diyorum. Ama cevap veremiyorum. Çünkü içimdeki boşluk, basit cevaplarla dolmuyor.
Kenan Evren ismi sadece bir kişi değil, bir dönemin ağırlığı gibi geliyor bana. Ve bu ağırlığın içinde “solcu mu?” sorusu bir tür çatlak gibi duruyor.
Kahvede duyulan cümleler ve sokak gerçekliği
Mahalle kahvesine girdiğimde içeride çay kokusu, sigara dumanı ve televizyon sesi birbirine karışır. Duvarlarda eski futbolcuların sararmış fotoğrafları vardır.
Geçen gün bir masada otururken dayıların sohbetine kulak misafiri oldum.
“Evren zamanında disiplin vardı,” dedi biri.
Diğeri hemen karşı çıktı:
“Disiplin mi, baskı mı o?”
Ben sessizce çayımı karıştırıyordum. Ama zihnim yine aynı yere gidiyordu.
Kenan Evren solcu mu?
O masadaki insanlar için bu soru belki hiç önemli değil. Onlar için Evren ya iyidir ya kötüdür. Arası yoktur.
Ama ben arada kalıyorum. Belki de en zor yer orası.
Dayıların sohbeti vs benim kafam
Onlar konuşurken ben içimden şunu düşündüm: İnsanlar geçmişi çoğu zaman duygularıyla hatırlıyor. Ben ise anlamaya çalışarak hatırlıyorum.
Ve bu iki yaklaşım birbirini hiç tamamlamıyor.
Kahveden çıktığımda hava serindi. Sokakta yürürken kendi kendime mırıldandım:
“Belki de ben yanlış soruyu soruyorum.”
Ama sonra durdum. Hayır, soru yanlış değildi. Sadece cevap basit olamazdı.
Bir öğretmenin cümlesi: tarih bazen net değildir
Üniversitede tarih dersinde bir hocamız vardı. Sakin konuşurdu. Sesini yükseltmezdi ama sınıfı susturmayı bilirdi.
Bir gün şunu demişti:
“Tarih, net cevaplar vermek için değil, karmaşayı anlamak içindir.”
O an pek etkilememişti beni. Ama şimdi o cümle zihnimde sürekli yankılanıyor.
Çünkü Kenan Evren üzerine düşündükçe, her şey daha bulanık hale geliyor. Sanki bir pusun içinde ilerlemeye çalışıyorum.
Ve o pusun ortasında yine aynı soru beliriyor:
Kenan Evren solcu mu?
Hocanın dediği şey şimdi daha anlamlı geliyor. Belki de mesele cevabı bulmak değil, sorunun neden bu kadar önemli hale geldiğini anlamak.
İçsel kırılma ve umut
Bazı geceler oluyor, defterimi kapatıyorum ama düşünceler kapanmıyor. O anlarda içimde bir kırılma hissediyorum.
Sanki ben büyüdükçe dünya küçülmüyor, aksine daha karmaşık hale geliyor.
Ama tuhaf bir şekilde bu beni tamamen karamsar yapmıyor.
Çünkü anlamaya çalışmak, hâlâ bir umut gibi geliyor.
Kenan Evren ismi, bir ideoloji tartışmasından çok daha fazlası haline geliyor içimde. Bir dönemin sertliği, bir toplumun gerilimi, bir ülkenin hafızası…
Ve ben bu hafızanın içinde kendi yerimi bulmaya çalışıyorum.
Son gün: cevap arayışı değil, anlam arayışı
Değerli Yapkuryapi takipçileri, bu yazımızda “Kenan Evren solcu mu” ile ilgili sık sorulan soruları yanıtlıyoruz.
Bugün yine sabah erkenden uyandım. Kayseri’nin soğuğu camlara vuruyordu. Çay koydum, defterimi açtım.
Bir süre boş sayfaya baktım.
Sonra ilk defa aynı soruyu yazmadım.
Onun yerine şunu yazdım:
“Bazı sorular cevaplanmak için değil, insanı büyütmek için var.”
Ve o an fark ettim. Kenan Evren solcu mu sorusu artık benim için bir test değil. Bir yön bulma çabası. Bir anlam arayışı.
Belki hiçbir zaman net bir cevaba ulaşmayacağım.
Ama artık bunun eksiklik olmadığını hissediyorum.
Çünkü bazı belirsizlikler, insanın içinde yer açıyor. Ve o boşlukta düşünmek, beni ben yapıyor.
Yapkuryapi olarak her zaman en iyi içeriği sunmak için çalışıyoruz. “Kenan Evren solcu mu” konusunda daha fazlası için takipte kalın!