Kategori: Makaleler

Güç ilişkilerini, toplumsal düzeni ve insanların birbirleriyle kurduğu siyasal bağları anlamaya çalışırken bazen küçük görünen bir kelime, büyük bir tartışmanın kapısını açabilir. “Çok avan” ifadesi de böyle bir örnektir. Gündelik dilde farklı anlam katmanlarıyla kullanılan bu söz, yalnızca bir niteleme gibi görünse de siyasal ve toplumsal bağlamda bakıldığında sınıf, kültür, statü, görünürlük ve iktidar ilişkileri hakkında düşünmeye imkân verir. Bir toplumda kimin “ileri”, “geride”, “elit”, “sıradan” ya da “fazla farklı” kabul edildiği; aslında o toplumun değerleri, kurumları ve güç dengeleriyle yakından ilişkilidir. “Çok avan ne demek?” sorusuna verilecek cevap, kullanıldığı bağlama göre değişir. Günlük konuşmada “avan” kelimesi çoğu zaman “önde…

Köfteye Soğan Konur mu? Kayseri’de Bir Akşamın Bana Öğrettiği Lezzet Hikâyesi Kayseri’de yaşadığım evin küçük mutfağında geçirdiğim o akşamı hâlâ günlüğümün arasında saklı bir sayfa gibi hatırlıyorum. Takvim yaprakları kışın en soğuk günlerini gösteriyordu. Dışarıda ince ince kar yağıyor, sokak lambalarının altında beyaz taneler sessizce yere düşüyordu. Ben ise mutfak tezgâhının başında, çocukluğumdan beri bildiğim bir sorunun cevabını arıyordum: Köfteye soğan konur mu? Belki birçok insan için basit bir mutfak ayrıntısıydı bu. Ama benim için o gün sadece bir malzeme meselesi değildi. Bir tarifin içinde ailemi, geçmişimi, annemin mutfakta bıraktığı izleri ve kendi büyüme hikâyemi arıyordum. 25 yaşındaydım ve uzun…

Merhaba değerli Yapkuryapi okuyucuları. Bu yazımızda “Köfte harcına köri konur mu” hakkında faydalı bilgiler bulabilirsiniz. Köfte Harcına Köri Konur Mu? Lezzet Tercihlerinin Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Boyutu Mutfağın İçinden Topluma Bakmak: Köfte Harcına Köri Konur Mu? Köfte harcına köri konur mu sorusu, ilk bakışta yalnızca bir yemek tercihi gibi görünebilir. Kimileri için bu soru, “Köfte geleneksel kalmalı mı?” tartışmasından ibarettir. Ancak mutfak kültürü, aslında toplumun değerlerini, değişime bakışını ve farklılıklara yaklaşımını gösteren önemli alanlardan biridir. Bir yemeğe yeni bir baharat eklemek, sadece damak tadını değiştirmek değil; geçmişle bugün arasında nasıl bir ilişki kurduğumuzu da anlatır. İstanbul’da yaşayan 29…

Kaynak Kıtlığı, Seçimler ve Siyah Giyimin Ekonomik Anlamı Bugünkü yazımızda Yapkuryapi olarak Siyah giyim tarzına ne denir hakkında kapsamlı notlar paylaşıyoruz. Herhangi bir insan gibi ben de hayatım boyunca sınırlı kaynaklar ve öncelikler arasında seçimler yaparak yaşadım. Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her bir karar belirli bir fırsat maliyeti taşır. Daha fazla kaynağı bir alana tahsis ettiğimizde, diğer alanlardan vazgeçmek zorunda kalırız. Kıyafet seçimi de bu bağlamda anlam kazanır: bir gömleğe harcanan para, bir kitap ya da deneyime harcanamayabilir. Siyah giyim tarzı, sadece moda tercihi olmaktan çıkar; ekonomik tüketim, sosyal normlar ve piyasa dinamikleriyle iç içe geçmiş bir olgu hâline…

Sebamed Güneş Kreminde Titanyum Dioksit Var mı? Bilim, Tüketim ve Güç İlişkileri Üzerinden Siyasal Bir Okuma Günlük hayatta kullandığımız en sıradan ürünlerin bile arkasında görünmez güç ilişkileri, ekonomik tercihler ve toplumsal değerler bulunur; çünkü bir ürünün nasıl üretildiği, hangi içeriklerle sunulduğu ve tüketiciye nasıl anlatıldığı yalnızca ticari değil, aynı zamanda siyasal bir süreçtir. Bir güneş kremi tüpüne baktığımızda çoğu zaman yalnızca cildimizi koruyacak bir ürün görürüz. Ancak “Sebamed güneş kreminde titanyum dioksit var mı?” sorusu, daha geniş bir çerçevede ele alındığında bilimsel bilginin yönetimi, tüketici hakları, şirketlerin şeffaflığı, devlet meleri ve bireylerin karar alma süreçleriyle bağlantılı hâle gelir. Meşruiyet kavramı…

Hoş geldiniz! Yapkuryapi ekibi olarak Rotarymetre nedir hakkında güncel ve faydalı bilgiler aktarıyoruz. Ben uzun zamandır insan davranışlarının ardındaki zihinsel ve duygusal süreçleri merak ediyorum — merak eden bir gözle kaleme alayım: Peki “Rotarymetre nedir?” Bunu sadece teknik bir cihaz olarak değil, psikolojik bir mercekten — zihnimizde, bedenimizde ve sosyal ilişkilerimizde nasıl yankı bulabileceğini düşünerek ele alalım. Rotarymetre Nedir — Teknik Tanım Rotarymetre, genellikle gaz veya sıvı akışını ölçmede kullanılan bir hacim ölçer cihazdır. Ölçüm odasındaki rotorların dönmesiyle geçen güç veya hacim, mekanik olarak sayıya dönüştürülür. ([gastech.com.tr][1]) Bu cihaz mühendislik, endüstri, enerji ve doğalgaz dağıtımı gibi alanlarda önemli. Ancak bu…

Bu yazıda Pamukkale antik tiyatrosu kaç kişilik ile ilgili temel kavramları Yapkuryapi diliyle açıklıyoruz. Pamukkale Antik Tiyatrosu Kaç Kişilik? Hierapolis’in Binlerce Yıllık Sahnesinin Gizemi Bir an için gözlerinizi kapatıp kendinizi yaklaşık 1800 yıl önceye götürdüğünüzü düşünün. Güneş, beyaz travertenlerin üzerinden yükseliyor. Taş basamaklarda binlerce insan yan yana oturmuş, sahneye çevrilmiş gözlerle bekliyor. Belki de o gün sahnede bir mitolojik anlatı, bir imparatorluk töreni ya da büyük bir halk gösterisi var. Peki o devasa kalabalık kaç kişiden oluşuyordu? Pamukkale antik tiyatrosu kaç kişilik? sorusunun cevabı, aslında sadece bir sayıdan ibaret değil; Roma dünyasının mimari zekâsını, sosyal hayatını ve kültürel gücünü anlamanın…

Nil Nehri Nereden Başlıyor? Bir Akarsuyun Değil, Kültürlerin Yolculuğunu Anlamak Bu yazıda Yapkuryapi olarak Nil nehri nereden başlıyor konusunu baştan sona inceleyip düzenli biçimde sunuyoruz. Dünyanın farklı coğrafyalarına dair hikâyeleri dinlerken beni en çok etkileyen şeylerden biri, insanların aynı doğa olayına nasıl bambaşka anlamlar yükleyebildiğini görmek oldu. Bir nehir bazen yalnızca suyun aktığı bir yol değildir; hafızanın, inancın, geçimin, akrabalığın ve toplumsal kimliklerin taşıyıcısıdır. Nil Nehri hakkında düşünürken de aklıma sadece haritalardaki çizgiler ya da coğrafya kitaplarındaki bilgiler gelmiyor. Nil, binlerce yıldır farklı halkların yaşamlarını şekillendiren, kültürlerin birbirine değdiği büyük bir insanlık hikâyesidir. “Nil nehri nereden başlıyor?” sorusu ilk bakışta…