Günlük Notlar Yazılar

Yemen’in Dini Ne? Tarih ve Günümüz Perspektifi Yemen deyince aklıma ilk gelen çocukluk hatıralarım oluyor. Ankara’nın dar sokaklarında, mahallemizdeki komşularla oturup konuşurken, dini inançların insan hayatındaki rolünü hep merak ederdim. Ekonomi okumam ve veriyle uğraşmam sayesinde artık merakımı biraz daha bilimsel şekilde tatmin edebiliyorum. Yemen’in dini ne? sorusuna da işte bu merak ve araştırmacı ruhla yaklaştım. Yemen’de Din: Tarihi Derinlikler Yemen’in dini yapısını anlamak için biraz tarihe bakmak lazım. Burası İslam öncesi dönemde çok farklı inançların kesişim noktasıydı; pagan kültürler, Yahudi topluluklar ve Hristiyan etkileri vardı. Ancak 7. yüzyılda İslam’ın yayılmasıyla birlikte Yemen’in büyük kısmı Müslüman oldu. Verilere göre, günümüzde…

Talasemi Taşıyıcılığı Kan Değerleri Kaç Olmalı? Bir Genç Yetişkinin Perspektifinden İstanbul’da sabahları iş yerindeki yoğun tempoyla uyanıp, akşamları evde sakin bir şekilde dinlenmeye çalışırken bazen hayatın bana sunduğu karmaşık konuları düşünmek zorunda kalıyorum. Her gün yazılar yazarken, bazı konular öyle ilginç oluyor ki, onların peşinden gitmek istiyorum. Bugün, belki de farkında olmadan hepimizin içinde bir yerlerde taşıdığı bir soruya takıldım: “Talasemi taşıyıcılığı kan değerleri kaç olmalı?” Hiç düşünmüş müydünüz? Ya da belki de bir yakınınız taşıyıcı mı? Hadi biraz bu konuda kafa yoralım. Günlük Hayatta Talasemi Taşıyıcılığına Nasıl Yaklaşırız? Bu soruyu ilk duyduğumda 20’li yaşlarımın başlarındaydım. Hani, genelde kan tahlillerine…

Kök 7 İrrasyonel Mi? Küresel ve Yerel Açılardan Ele Alalım Matematiksel kavramlar bazen kulağa kuru ve sıkıcı gelebilir, ama inanın, bu tür meseleler hayatın her alanında bir şekilde karşımıza çıkabiliyor. Bugün de “Kök 7 irrasyonel mi?” sorusunu ele alacağız. İtiraf edeyim, çoğumuz okul yıllarında bu tür sorulara karşı uzak durmaya çalışıyorduk. Ancak işin içine biraz daha felsefi bir bakış açısı kattığınızda, mesele oldukça derinleşiyor. Kök 7 irrasyonel mi, yoksa rasyonel bir sayı mı? Bu soruyu ele alırken sadece matematiksel açıdan değil, farklı kültürlerde ve coğrafyalarda bu tür sayılar nasıl algılanıyor, bunu da kıyaslayarak inceleyeceğiz. Kök 7 Nedir? Matematiksel anlamda kök…

Kadrolu Çalışan Ne Kadar Maaş Alır? İzmir’den Komik Bir Bakış İzmir’in sıcak akşamlarından birinde, arkadaş grubumla kahve içerken bir konu açıldı: Kadrolu çalışan ne kadar maaş alır? Tabii ki ilk tepkim gülmek oldu. Arkadaşım gözlerini devirdi: “Abi yine kafayı maaşa taktın ha?” “Eee, merak etmeyelim mi? Herkes merak eder!” 25 yaşındayım, espriyi seven ama bir yandan kafasında sürekli hesap yapan biriyim. İşte o ikili hâli, kafamda sürekli dönüp duran rakamlarla birleştirince ortaya hem eğlenceli hem de düşündürücü bir tablo çıkıyor. — Sabah Mesaisi ve Kafamdaki Soru İşaretleri Sabah 8:00, İzmir’de tramvayla işe gidiyorum ve kafamdan geçiyor: “Kadrolu çalışan ne kadar…

Jüpiter’in Döngüsünde Kaybolan Bir Gece: Bir Genç Yetişkinin Gözünden Kayseri’nin soğuk kış akşamlarından birinde, teleskopumu kurduğumda başımı gökyüzüne kaldırmış, yüzümde bir gülümseme, ama içimde bir hüzünle Jüpiter’e bakıyordum. 25 yaşındayım, belki yaşım genç ama hayatın içinde çok fazla yıl geçirmiş gibi hissediyorum. Bazen, gökyüzü kadar devasa sorularla boğuluyorum. Jüpiter’in nasıl döndüğünü merak ediyorum. Belki de Jüpiter’in dönüşü, bir insanın hayatındaki döngülerle benzer. Ve bir noktada, bir şekilde kendimi onun dönüşüne bağlamaya başlıyorum. Bir Gecede Başlayan Hikâye O gece, Kayseri’nin merkezine doğru giden eski bir caddeyi takip ederken, gözlerim yavaşça gökyüzüne kaydı. Çok belirgin bir şekilde parlıyordu; Jüpiter, diğeriyle kıyaslanamayacak kadar…

İnsan Davranışları ve Ülke Ekonomisinin Psikolojik Merceği Ekonomik veriler çoğu zaman soğuk, sayısal ve nesnelmiş gibi görünür. Yine de bir ülkenin büyüme hızı, sadece rakamlardan ibaret değildir; onu şekillendiren bireylerin duygusal zekâ düzeyi, karar alma süreçleri ve toplumsal davranışlar da vardır. Kendi merakım, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri anlamak yönünde; bu yüzden bir ülkenin büyüme hızını hesaplarken psikolojik bir perspektif geliştirmek hem heyecan verici hem de öğretici. Bu yazıda, büyüme hızını yalnızca ekonomik bir terim olarak değil, insan davranışlarının, toplumsal etkileşimin ve bilişsel karar süreçlerinin bir ürünü olarak inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji ve Ekonomik Karar Verme Bir ülkenin büyüme…

Tahta Seki Ne Demek? Kaynak Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Bir Düşünce İnsan, sınırlı kaynaklarla sınırsız istekler arasında her gün seçim yapmak zorundadır. Bu temel gerçek, ekonomi biliminin özüdür. Kaynakların kıtlığı, bireyleri, firmaları ve devletleri sürekli olarak fırsat maliyeti hesaplamaya iter; bir seçenek seçildiğinde vazgeçilen diğer seçeneklerin değeri hesaplanır. Tahta seki kavramı sözlük anlamında basit bir “tahtadan yapılmış oturma yeri” olarak tanımlanabilir; halk ağzında eskilerin banyo oturgaçı gibi bir anlamı vardır.:contentReference[oaicite:0]{index=0} Ancak bu yazıda bu somut nesneyi, ekonomik düşüncede bir metafor olarak kullanacağız: kısıtlı kaynakların bizi sürekli olarak bir karara zorladığı ekonomik seki olarak. Mikroekonomide Tahta Seki Metaforu Mikroekonomi, bireylerin…

Parsel Sorguda Hali Arazi Ne Demek? Geleceğe Bakış Ankara’da yaşayan ve teknolojiye meraklı biri olarak, son zamanlarda kendimi sürekli geleceği düşünürken buluyorum. 28 yaşındayım, işim veri analiziyle, hobim ise şehir planlaması ve arazi kullanımı üzerine küçük keşifler yapmak. Bu yazıyı yazarken aklımdan geçen ilk soru şu: parsel sorguda hali arazi ne demek, ve önümüzdeki 5-10 yılda hayatımızı nasıl etkileyebilir? Hali arazi, basitçe söylemek gerekirse, henüz herhangi bir yapı veya inşaat faaliyeti ile geliştirilmemiş, doğal veya boş araziyi ifade ediyor. Yani hâlâ kendi halindeyken, üzerinde bina, tesis veya tarım gibi bir kullanım planı olmayan parsel. Bugün belki fark etmiyoruz ama gelecekte,…

Güç, Kurumlar ve Bir Kahve Öğütme Makinesi Toplumsal düzeni, iktidar ilişkilerini ve bireyin devlete karşı konumunu düşündüğünüzde, gündelik nesnelerin sıradan işlevleri bile metaforik bir bakış açısı sunabilir. Kahve öğütme makinesi, basit bir ev aleti olarak görünse de, aslında toplumsal ve siyasal yapıyı düşünmek için ilginç bir analojidir. Tıpkı bir makinenin kahveyi parçalayarak kullanılabilir hale getirmesi gibi, siyaset de bireyleri ve kolektif güçleri belirli bir düzene sokar, kurumsallaştırır ve ideolojik bir çerçeveye oturtur. Bu yazıda, kahve öğütme makinesi üzerinden bir güç analizi yapacak, meşruiyet, katılım, yurttaşlık ve demokrasi kavramlarını tartışacağız. Kahve Öğütme Makinesi ve İktidarın Mekanik İşleyişi Kahve öğütme makinesinin çalışma…

Rozalı Ciltler Ne Yapmalı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme Rozalı cilt, birçok kişi için zorlayıcı bir deneyim olabilir. Ciltteki kızarıklık, kabarıklık ve iltihaplanma, sadece fiziksel değil, duygusal ve psikolojik anlamda da kişiyi etkileyebilir. İstanbul sokaklarında, toplu taşımada ya da işyerinde sıkça gözlemlediğim bir gerçek var: İnsanların dış görünüşlerine olan takıntıları, toplumsal normların bir yansıması olarak, cilt sorunları yaşayanları daha da izole edebiliyor. Peki, rozalı ciltler ne yapmalı? Bu soruya toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından yaklaşarak, sadece fiziksel değil, aynı zamanda duygusal ve toplumsal boyutları da ele alalım. — Toplumsal Cinsiyet ve Rozalı Ciltler İstanbul’da…